Uitgangspunten
Rekeninghoudend met eerdere mislukte projecten is er door de begeleidingscommissie een aantal uitgangspunten vastgesteld, die hier nader worden toegelicht.
Een kaart heeft twee kanten
De Nationale Bibliotheekkaart is tweezijdig bedrukt, waarbij één zijde voorzien is van een eenduidige landelijke vormgeving, die aansluit bij de landelijke promotiecampagnes. De andere zijde is lokaal door de bibliotheek invulbaar en bevat naast een huisstijl tevens de klantgegevens. Deze zijde kan nauw aansluiten bij lokale promotiecampagnes.
Modulaire kaart
De bibliotheek die de kaart invoert heeft een aantal keuzemogelijkheden ten aanzien van verschillende aspecten van de kaart:
- de vormgeving van de lokale zijde van de kaart
- het al dan niet personaliseren van de kaart, eventueel voorzien van een foto
- de distributiemethode van de kaart. Denk hierbij aan verzenden van de nieuwe kaart naar het huisadres van de klant, het omnummeren van leners aan de balie (vergelijkbaar met de procedure wanneer een klant een pas kwijt is) of het 1-op-1 omwisselen van kaarten. Ter plaatse personaliseren van een kaart met gebruik van een kaartprinter op de balie behoort om veiligheidsredenen niet tot de mogelijkheden.
- de keuze voor een bibliotheek om een kaart ook zonder RFid (Radio Frequency Identification) chip in te voeren. Gezien de gemiddelde levensduur van een kaart in de bilbiotheeksector en de stormachtige ontwikkelingen op het terrein van RFid, wordt dit echter ernstig afgeraden.
Geen betaalfunctie op de kaart
De chip op de kaart dient in de basis alleen voor de identificatie van de klant. De chip zelf wordt niet als portemonnee gebruikt. De keuze sluit aan bij de trend in de branche om het bibliotheeksysteem te gebruiken voor de registratie van betalingen en het bijhouden van lenerssaldi. Er zijn verschillende subsystemen op de markt en bij bibliotheken in gebruik die dit ondersteunen met centrale betaalautomaten en randapparatuur (printers, kopieermachines, internetpc’s) die zijn verbonden met en gebruik maken van het saldo in het bibliotheeksysteem. Het niet gebruiken van de chip als portemonnee heeft bovendien een aantal voordelen:
- geen transactie-administratie per RFid-geschikt apparaat, maar op één centrale plaats in het bibliotheeksysteem
- RFid-readers hoeven niet gecertificeerd te zijn, waardoor ze aanzienlijk goedkoper zijn
- Omdat de huidige barcodekaart ook alleen voor identificatie wordt gebruikt, zijn er nauwelijks softwareaanpassingen nodig in bibliotheeksystemen en randapparatuur, zoals Selfservicebalies
Deze conclusies zijn getrokken op basis van een inventarisatie van bestaalsystemen die heeft plaatsgevonden binnen het project. Deze inventarisatie is te downloaden vanaf de website van de Vereniging Openbare Bibliotheken (www.debibliotheken.nl).
Herkenbaar voor branche en publiek
De huidige bibliotheekkaarten zijn, uitzonderingen daargelaten, niet aantrekkelijk vormgegeven. Het is meer een kaart omdat het moet, dan een kaart waarmee van alles kan. Een kaart waarmee een wereld voor je opengaat. Een kaart waarop de klant trots is, waardoor die vanzelf in de portemonnee belandt, in plaats van in een bakje thuis. Hier heeft de bibliotheekbranche duidelijk een achterstand in te halen ten aanzien van andere branches, zoals de musea met de Museumjaarkaart. De landelijke kant bevat een verwijzing naar bibliotheek.nl, zodat deze aansluit bij huidige en toekomstige productcampagnes voor digitale bibliotheekdiensten.
Lokale spelregels zijn leidend
Een bibliotheek hoeft om de kaart te implementeren geen aanpassingen te doen in de huidige praktijk van tarieven en leenafspraken. Dit is duidelijk een les die geleerd is uit eerdere mislukte kaartprojecten.
Landelijk unieke identificatie
Met de invoering van de Nationale Bibliotheekkaart moet het ook mogelijk worden om gebruikers landelijk uniek te identificeren. Zo wordt het thuisgebruik van lokale, regionale en landelijke bibliotheekdiensten mogelijk. zie ook virtuele kaart.
Geen koppeling fysieke kaart en Zoek&Boek
De projecten Zoek&Boek (voorheen Landelijk Lenen) en de fysieke Nationale Bibliotheekkaart zijn zelfstandige projecten zonder onderlinge organisatorische of technische afhankelijkheden. Qua uitstraling kunnen beide projecten elkaar uiteraard versterken.
Relatie Virtuele Bibliotheekkaart en Nationale Bibliotheekkaart
Als onderdeel van het project Nationale Bibliotheekkaart is ook een Virtuele Bibliotheekkaart ontwikkeld. Deze virtuele kaart biedt klanten de mogelijkheid om vanuit huis online diensten van bibliotheken te gebruiken, waarbij klanten worden geauthenticeerd op het eigen bibliotheeksysteem. Deze authenticatiedienst is ingericht op basis van a-select, een open-source softwarepakket van Surfnet en is succesvol getest in Almere, Zeeland en Groningen.
Als online diensten wordt gedacht aan het thuisgebruik van het online basis- en aanvullend-pakket content en het authenticeren voor Zoek&Boek en LeenDirect.
Er is bewust voor gekozen om de Virtuele Bibliotheekkaart en de Nationale Bibliotheekkaart niet aan elkaar te koppelen, omdat de uitrol van beide deelprojecten een eigen dynamiek zal hebben. Om de Virtuele Bibliotheekkaart in een bibliotheek te gebruiken is het daarom niet noodzakelijk om eerst de fysieke Nationale Bibliotheekkaart in te voeren.
Kaart is op eigen kracht ontwikkeld
De Nationale Bibliotheekkaart is door de bibliotheekbranche op eigen kracht ontwikkeld. Uit ervaringen met eerdere samenwerkingsprojecten met andere sectoren is gebleken dat bij samenwerking tussen sectoren de complexiteit van het project en het bijbehorende afbreukrisico enorm toeneemt. De keuze om bij de ontwikkeling van de kaart geen andere sectoren en partijen toe te laten, laat onverlet dat de kracht van samenwerking met andere sectoren naderhand juist wordt onderschreven. De keuze voor een defacto standaard Mifare RFid chip en voorzieningen in de chip voor samengebruik ondersteunen dit.
Betaalbaar
Om de kaart betaalbaar te maken is zoveel mogelijk aangesloten bij huidige trends in de bibliotheekbranche. Zo is de Nationale Bibliotheekkaart, net als de traditionele barcodekaart een contactloze kaart. Dat wil zeggen dat er geen fysiek contact nodig is tussen de kaart en de lezer. Doordat de chip in de kaart niet wordt gebruikt als portemonnee wordt bovendien bespaard op kostbare gecertificeerde leesapparatuur. Door te kiezen voor een defacto wereldstandaard chip wordt bovendien optimaal geprofiteerd van schaalvoordeel en productontwikkeling in andere branches.
De bibliotheek zelf heeft invloed op de kosten van de kaart door de keuze van het distributiemodel, het af te nemen volume en de mate van personalisatie van de kaart.
Marktwerking
Met de specificaties en het ontwerp van de landelijke kant van de kaart zijn bibliotheken vrij om individueel of in groepsverband te ‘shoppen’ bij kaartleveranciers die in het bezit zijn van het keurmerk Nationale Bibliotheekkaartaanbieder. |
Zoeken